Nieruchomości nabytej w spadku lub darowiźnie nie sprzedasz u notariusza bez zaświadczenia z urzędu skarbowego, że podatek od spadków i darowizn został zapłacony, nabycie jest zwolnione albo zobowiązanie wygasło (art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Jeżeli podatek nie został uregulowany albo spadku nie zgłoszono, trzeba to załatwić przed aktem – czasem w kilka dni, czasem dłużej.
Dlaczego notariusz wymaga zaświadczenia z urzędu skarbowego
Przepis zakazuje notariuszom sporządzania umów zbycia rzeczy nabytych w spadku lub darowiźnie (podlegających podatkowi), dopóki nabywca nie przedstawi zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego o zapłacie podatku, zwolnieniu, braku obowiązku lub przedawnieniu. Wyjątki dotyczą m.in. darowizn w formie aktu notarialnego, przy których podatek pobrał notariusz albo zgłoszenie nie było wymagane.
Najczęstsze sytuacje
- Najbliższa rodzina nie zgłosiła spadku na SD-Z2 w 6 miesięcy – zwolnienie z art. 4a nie przysługuje, a podatek liczy się według I grupy podatkowej (po odliczeniu kwoty wolnej). Zgłoszenie po terminie nadal jest konieczne, by uzyskać zaświadczenie.
- Dalsza rodzina lub osoby obce – podatek jest należny według II lub III grupy, a urząd wydaje decyzję po zgłoszeniu na SD-3.
- Spadek „sprzed lat”, nigdy niezgłoszony – jeżeli obowiązku nie zgłoszono, podatek może powstać dopiero wtedy, gdy powołasz się na nabycie przed organem (np. u notariusza przy sprzedaży), i to według wyższej stawki. Każdą taką sytuację trzeba przeanalizować indywidualnie.
Jak wypełnić zgłoszenie, opisujemy w artykule SD-Z2 krok po kroku.
Jak uzyskać zaświadczenie
- Złóż zgłoszenie (SD-Z2 lub SD-3), jeśli nie było złożone.
- Zapłać podatek po otrzymaniu decyzji albo poczekaj na potwierdzenie zwolnienia.
- Złóż wniosek o zaświadczenie (art. 19 ust. 6) – urząd wydaje je co do zasady w ciągu 7 dni.
Przedawnienie
Zobowiązania podatkowe wygasają po upływie terminów z Ordynacji podatkowej, a przy podatku od spadków i darowizn wiele zależy od tego, czy nabycie zgłoszono i kiedy urząd mógł wydać decyzję. Przy starych, niezgłoszonych spadkach urząd wyda zaświadczenie dopiero po wyjaśnieniu sprawy – dlatego najlepiej zacząć od wizyty w urzędzie skarbowym albo konsultacji z doradcą podatkowym.
Sprzedaż do skupu przy nieuregulowanym podatku
Brak zaświadczenia to częsty powód, dla którego sprzedaż spadkowej nieruchomości stoi miesiącami – zwłaszcza gdy spadkobierców jest kilku, a część z nich nie współpracuje. GRB Nieruchomości kupuje nieruchomości i udziały ze spadków, pomaga skompletować zgłoszenia i zaświadczenia, a podatek można rozliczyć z ceny. Zobacz skup udziałów w spadku i po jakim czasie można sprzedać mieszkanie ze spadku.
Kto jest zwolniony z podatku od spadku po zgłoszeniu
Zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn obejmuje najbliższą rodzinę: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Zięć, synowa i teściowie są w I grupie podatkowej, ale tego zwolnienia nie mają – płacą podatek po odliczeniu kwoty wolnej.
Sprzedaż udziału w spadku a zaświadczenie
Zaświadczenie z urzędu skarbowego dotyczy każdego zbywcy. Jeżeli spadkobierców jest kilku, a sprzedaje tylko jeden – zaświadczenie potrzebne jest tylko jemu. Dlatego sprzedaż udziału bywa możliwa szybciej niż sprzedaż całości, gdy pozostali spadkobiercy mają nieuregulowane sprawy podatkowe.
Najczęstsze pytania
Czy przy dziedziczeniu po rodzicach zawsze płacę podatek?
Nie – jeśli zgłosisz nabycie na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia (lub zarejestrowania APD), jesteś zwolniony.
Czy notariusz może pobrać ten podatek przy akcie sprzedaży?
Nie. Podatek od spadków ustala urząd skarbowy decyzją; notariusz pobiera PCC lub podatek przy darowiźnie w formie aktu, ale nie zaległy podatek od spadku.
Co, jeśli jeden ze spadkobierców nie złożył zgłoszenia?
Zaświadczenie dotyczy każdego zbywcy osobno – każdy sprzedający udział musi mieć swoje.





4 Comments
Czy można wystąpić do urzędu skarbowego o wydanie zgody na sprzedaż mieszkania przed opłaceniem zaległego podatku w sytuacji kiedy kupujący nie chcą zawierać umowy wstępnej a sprzedający nie posiada środków na opłatę? Takie rozwiązanie zasugerował notariusz i ponoć urzędy skarbowe na to idą. Czy spotkał się Pan z takim rozwiązaniem? Jakie szanse?
Witam. Niestety tego nie praktykowałem, ponieważ zawsze w takiej sytuacji spłacałem za klienta zaległości w US.
jak zabezpieczyć transakcję jeżeli sprzedający nie ma pieniędzy na zapłatę podatku i istnieje obawa że środki z zadatku przeznaczy na inne cele?
Witam. Przeprowadzić transakcję u notariusza w formie aktu notarialnego i dokonać wpisu umowy przedwstępnej do księgi wieczystej.